Onkruidenier projecten

06
Beta vulgaris maritima

strandbiet x suikerbiet

Suikerbieten groeien goed op plekken dicht bij zee. Hoe komt het dat deze biet zoutminnend is? De suikerbiet is gecultiveerd uit zijn wilde voorouder; de strandbiet, een biet die dicht aan de kust groeit en gewend is aan een zoutig landschap. In de systematiek van classificatie behoren de zeebiet en de suikerbiet tot dezelfde familie. Echter leven zij in twee totaal verschillende werelden.

De strandbiet is de wilde voorouder van alledaagse groenten als rode biet, suikerbiet en snijbiet. De strandbiet is een inheemse soort langs de kust van Europa, Noord Afrika en Zuid Azië. De plant groeit langs stenige en zanderige stranden, in zoutmoerassen en in ruderale of verstoorde gebieden.

Op het moment dat de familie van de bieten in 1753 door Carl Linnaeus in ‘Species Plantarum omschreef; beschouwde hij de strandbiet, snijbiet en rode biet als variëteiten van elkaar. Het labelen en categoriseren van plantensoorten is onderhevig aan interpretatie die in verloop van tijd mogelijk verandert. Op het moment dat Linnaeus zijn tweede editie van ‘Species Plantarum‘ (1762) publiceerde, deelde hij de bieten familie op in twee verschillende soorten; wilde en gecultiveerde variëteiten, en gaf de naam Beta maritima aan de wilde zeebiet. Tegenwoordig beschouwen we de strandbiet en gecultiveerde bieten wederom als dezelfde soort omdat ze kunnen kruisbestuiven en vruchtbare nakomelingen kunnen produceren.

In 2018 ontmoetten we boer Martin uit Noordwelle in Zeeland. Hij verbouwt al zijn hele leven suikerbieten en had geen idee dat de wilde voorouder, op een paar honderd meter afstand van zijn akker, aan de kust groeit. Nu zijn akkers aan het verzilten zijn, wilde hij graag het experiment met ons aangaan door strandbieten naast zijn suikerbieten te verbouwen. Zo zouden we kunnen kijken hoe de bieten zich zij aan zij zouden ontwikkelen. In de extreem warme en droge zomer groeiden de strandbieten prima op de akker van Martin. Hoewel de suikerbieten wat kleiner bleven, was het percentage suiker nog steeds goed, ondanks de verzilte akker. Na het oogsten van de strandbieten in september konden we ook de wortels van de strandbiet beter proeven. De smaak is weinig zoet en het oogsten van de wortel bleek heel moeilijk vanwege de weids vertakte wortelstructuur en de Zeeuwse klei.

Strandbieten hebben zoals alle bieten ovaal dikke leerachtige bladeren. Het blad glanst vaak mooi en heeft diepe nerven. De bladeren groeien vaak horizontaal dicht tegen de bodem zodat de plant de zandige aarde en vocht rondom de plant gemakkelijk kan vasthouden. In de zomermaanden krijgen de bieten lange bloei sprieten. Je ziet dat de strandbiet echt gemaakt is voor het groeien langs de kust. Die eigenschappen vindt je bij de suikerbiet veel minder terug. In een verziltend Nederland zou het wellicht interessant zijn om wilde bieten en suikerbieten met elkaar te kruisen?

Boer Martin vertelde ons dat doorgeschoten, te vroeg bloeiende, suikerbieten ook wel onkruidbieten worden genoemd.

Terug naar top